Centrum Zdrowia Psychicznego – Opieka pod domem

30 maja Centrum Zdrowia Psychicznego – Opieka pod domem

Masz kłopoty ze snem, jedzeniem, panowaniem nad lękiem, borykasz się skokami nastroju, trudno ci się skoncentrować, dokuczają ci kłopoty z pamięcią, towarzyszy ci smutek? Mogą to być objawy kryzysu. Sprawdź czy w twojej okolicy działa Centrum Zdrowia Psychicznego i zgłoś się tam po pomoc. 

Jest środek nocy a ty nadal krążysz po domu i nie czujesz potrzeby snu? Atakuje cię gonitwa myśli, zasypiasz nad ranem i masz problemy ze wstaniem do pracy? A może śpisz po kilkanaście godzin na dobę a kiedy się budzisz, nie czujesz się wypoczęty? To zły znak. Kryzys psychiczny często objawia się zaburzeniami snu, od nich się zaczyna. Symptomami kryzysu mogą być też nadmierny apetyt lub jego brak, skoki nastroju od ogromnej euforii po stany depresyjne, kłopoty z pamięcią krótkotrwałą, ataki paniki, rozdrażnienie, utrata chęci życia, myśli samobójcze. Kryzysowi może towarzyszyć odczuwanie chęci izolacji, kłopoty z koncentracją i nauką, kompulsywne wykonywanie jakieś czynności. Sygnałem załamania psychicznego bywają przewlekłe bóle głowy, bóle stawów, biegunki, zaburzenia równowagi, częste infekcje, problemy ze skórą. Według statystyk, co czwarty Polak przynajmniej raz w życiu doświadczy kryzysu psychicznego.

Wsparcie dostosowane do potrzeb

Wielu z nas próbuje przeczekać spadek nastroju czy ataki lęku, ukrywać je przed pracodawcą czy nawet rodziną. Oznaki kryzysu zaniedbane i zbagatelizowane lubią się zaostrzać. Zamiast się wycofać, coraz bardziej destrukcyjnie działają na życie. Jak tylko zauważymy, że dzieje się coś niepokojącego, warto zwrócić się po pomoc do specjalisty – psychiatry, psychologa, żeby opanować kryzys, zanim dojdzie do takiego zaostrzenia, które popsuje nam kontakt z bliskimi, zanim zaczniemy mieć poważne kłopoty w wypełnianiu zadań w pracy. 

Specjaliści – psychiatrzy, psychologowie, psychoterapeuci, pielęgniarki psychiatryczne czekają w Centrach Zdrowia Psychicznego. Miejsca te powstały w zeszłym roku po to, by pomoc psychiatryczna i psychologiczna była bardziej dostępna i zróżnicowana. Dostosowana do potrzeb pacjenta. Po wsparcie mogą zgłaszać się osoby leczące się psychiatrycznie i takie, które dotąd nie miały takiego doświadczenia a widzą u siebie lub bliskich oznaki kryzysu. 

Centra Zdrowia Psychicznego działają w ramach programu pilotażowego Centrów Zdrowia Psychicznego powołanego i nadzorowanego przez Ministra Zdrowia a finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jego realizację rozpoczęto w 2018 roku. Obecnie w Polsce działają 33 Centra Zdrowia Psychicznego. Pilotażowy program ma być realizowany do końca 2022 roku tak, by przygotować systemową reformę objęcia pomocą centrów wszystkich mieszkańców Polski. Do końca 2027 roku CZP ma działać w każdym powiecie, w każdej dzielnicy dużych miast. 

W każdym z Centrów działa Punkt Zgłoszeniowo-Koordynacyjne, do którego można przyjść bez zapisów w każdy dzień powszedni (poza dniami ustawowo wolnymi od pracy) w godz.8-18. Pomoc jest udzielana w ramach NFZ, także osobom, które nie są ubezpieczone. Zgodnie z ustawą dotyczącą ochrony zdrowia psychicznego, osoby nieubezpieczone a doświadczające kryzysu, mogą korzystać z pomocy psychiatrycznej bezpłatnie. I nie musi tu chodzić o najcięższe przypadki zaburzeń psychotycznych ale wszystkie kłopoty ze zdrowiem na tle psychicznym. Mają one także prawo do recept na leki refundowane. 

Na wizytę można przyjść z kimś bliskim, zabrać kogoś z rodziny lub przyjaciółkę. Jeśli się zgodzisz, bliska osoba będzie przy tobie podczas konsultacji. Będzie mogła opowiedzieć specjaliście, o tym jakie objawy w twoim zachowaniu ją niepokoją. Jeśli nie będziesz chciał, żeby komentowała twój stan, może po prostu siedzieć obok, żebyś czuł się bezpieczniej. 

Pierwsze spotkanie 

Wizyta w Punkcie Zgłoszeniowo-Koordynacyjnym nie różni się od spotkania z psychologiem czy psychiatrą. Specjalista zapyta osobę zgłaszającą się po wsparcie o wszystko, co może być pomocne w ustaleniu planu pomocy. Można się spodziewać pytań o to, na jakie dolegliwości się cierpi, dotychczasowy proces leczenia, przyjmowane leki. Mogą paść pytania o to, jaki tryb życia prowadzi pacjent – czy ma pracę, uczy się, czy jest na rencie, w jaki sposób się odżywia, ile godzin na dobę śpi i jaka jest jakość tego snu. Przed zgłoszeniem się po pomoc warto się przygotować do rozmowy. Zrobić sobie notatki, zapisując wszystkie niepokojące nas rzeczy, jak brak energii do życia, nadmierny apetyt, problemy z koncentracją albo z panowaniem nad gniewem. Warto też przypomnieć sobie problemy z psychiką z przeszłości. Jeśli osoba doświadczająca kryzysu ma za sobą kilka lat leczenia, dobrze byłoby, gdyby zabrała ze sobą dokumentację jego przebiegu – szpitalne epikryzy, przynajmniej tę z ostatniego pobytu w szpitalu lub na oddziale dziennym. Można też sobie zapisać pytania, jakie chciałoby się zadać podczas rozmowy. 

Pomoc w ciągu 72 godzin

Jeśli przypadek osoby doświadczającej kryzysu zostanie w Punkcie Zgłoszeniowo-Koordynacyjnym oceniony jako pilny, objęcie jej wsparciem musi wystartować nie później niż w ciągu 72 godzin od wizyty.

Lekarze stosują trzy kategorie oceniania stanu pacjenta. Nagły, kiedy natychmiast trzeba rozpocząć leczenie. Mamy z nim do czynienia, gdy np. ktoś zgłasza myśli samobójcze, jeśli doświadcza psychozy. Taką osobę natychmiast trzeba skierować do szpitala. Centrum Zdrowia Psychicznego dysponuje łóżkami kryzysowymi, żeby móc udzielić pomocy w tej sytuacji. Jeśli ktoś ma zaburzenia psychotyczne, stany depresyjne lub lękowe, które nie wymagają hospitalizacji, ocenione to zostanie jako przypadek pilny. Takiej osobie zostanie zaproponowana forma wsparcia, jak oddział dzienny, psychoterapia czy regularne wizyty u psychiatry. Jest jeszcze stan stabilny, kiedy wystarczy tylko porada, by pomóc pacjentowi.

Specjaliści i personel pomocniczy współpracują ze sobą tak, by jak najlepiej zaopiekować się pacjentem. Znaleźć i zaproponować mu jak najlepszą dla niego formę pomocy. Może to być skierowanie do oddziału dziennego, do którego pacjent przychodzi na pół dnia, na zajęcia terapeutyczne a po nich wraca do domu, może to być terapia indywidualna lub grupowa, regularne wizyty u lekarza psychiatry, wizyty domowe, udzielenie porady, skorzystanie z łóżka kryzysowego. Centra budują taki rodzaj wsparcia dzięki któremu łatwo uzgodnić wszelkie zmiany sposobu pomocy dla danej osoby, reagowania na dynamikę przebiegu jej kryzysu. 

Poza godzinami działania Centrów Zdrowia Psychicznego, w przypadkach nagłych trzeba zgłosić się na izbę przyjęć szpitala.

W Centrach Zdrowia Psychicznego poza specjalistami mogą być zatrudnieni asystenci zdrowienia, osoby, które doświadczyły kryzysu psychicznego i po przejściu przez szkolenie i staż w szpitalu psychiatrycznym lub ośrodku pomocy, służą wsparciem ludziom, którzy w kryzysie trwają i ich bliskim. Mogą na przykład asystować terapeutom zajęciowym, pomagać pacjentom w wykonywaniu zadań, wychodzić z terapeutą i pacjentami na spacer, rozmawiać z pacjentami, którym brakuje wsparcia przyjaciół i rodziny, służyć swoim doświadczeniem zdrowienia. 

ramki:

W troszczeniu się o dobrą kondycję psychiczną ważne jest dbanie o sen, regularne i zdrowe odżywianie, pielęgnowanie więzi z ludźmi. Zdrowie psychiczne wg Zygmunta Freuda to móc pracować i kochać. Oznacza to dbanie realizowanie się w tym, czym się zajmujemy i budowanie szczęśliwych dobrych związków z ludźmi.  

Nie trzeba zapowiadać swojego przyjścia ani się rejestrować się wcześniej. Do Centrum Zdrowia Psychicznego możesz przyjść w każdej chwili (w godzinach jego pracy) szukając pomocy dla siebie lub dla bliskiej sobie osoby. Możesz przyjść ze swoim problemem lub przyprowadzić bliską osobę, której stan Ciebie niepokoi. 

Dlaczego akurat Centrum Zdrowia Psychicznego? Tam dostaniesz pomoc dostosowaną do twoich problemów i będziesz mógł leczyć się blisko domu, o ile to tylko możliwe nie odrywając się od swojego otoczenia, bliskich, nauki, pracy. Centra Zdrowia Psychicznego powstały by pomoc w przypadku kłopotów ze zdrowiem psychicznym była bardziej dostępna i zróżnicowana. Żeby nie trzeba było na nią długo czekać i żeby specjaliści obmyślili plan leczenia. 

Gdzie działają Centra Zdrowia Psychicznego, można sprawdzić na ich stronie  www.czp.org.pl, lista jest także na profilu na Facebooku Pilotaż Centrów Zdrowia Psychicznego.

Marek Balicki, psychiatra, kierownik Biura ds. Pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego: Do Punktu Zgłoszeniowo-Koordynacyjnego może przyjść każdy z obszaru jego działania, by zasięgnąć porady. Również bliscy osoby doświadczającej kryzysu, żeby dowiedzieć się na jaką pomoc w Centrum może ona liczyć. Dążymy do przywracania osób po kryzysach życiu, pełnieniu przez nich ról – żony, męża, pracownika, studenta, aktywnego obywatela, który się cieszy pełnią praw obywatelskich. 

Profesor Jacek Wciórka, psychiatra, przewodniczący Rady Zdrowia Psychicznego przy Ministerstwie Zdrowia: Chciałbym podkreślić, że istota zmiany tkwi w procesach mentalnych. W odkryciu prostej i dostępnej dość powszechnie prawdy, że sposób widzenia kryzysów poważnych, głębokich kryzysów, przez społeczność lokalną i przez społeczeństwo, decyduje o tym, jaki jest ich przebieg i jaką perspektywę mają osoby, które takiego kryzysu doświadczają. Czy spotka je poczucie bezradności, osamotnienia, odrzucenia, wykluczenia, poniżenia czy też przeciwnie – wyciągnięta zostanie do nich w porę oferta pomocy. Odpowiednio kompleksowej, skoordynowanej, dostosowanej i dostępnej blisko. Centrum Zdrowia Psychicznego jest projektem tworzenia ośrodka, instytucji, która ma te oczekiwania spełnić.

Źródło Moda na zdrowie



Udostępnij:

Zapraszamy do współpracy. Napisz do nas